De weg die je aflegt tijdens en na de behandelingen voor kanker is allesbehalve een rechte lijn. Het is een traject vol fysieke uitdagingen, persoonlijke grenzen en een emotionele zoektocht naar balans. In dit artikel deelt oncologisch yogadocente en ervaringsdeskundige Tjitske meer over de lichamelijke klachten, de impact van immunotherapie en de belangrijke lessen over het eigen tempo tijdens het herstel van kanker.
De fysieke impact van operaties en behandelingen
De lichamelijke klachten beginnen vaak al vroeg in het traject. In sommige gevallen start dit bij een IVF-traject, zoals bij Tjitske, waarna de focus al snel verschuift naar de operatie. Voor Tjitske betekende dit een directe reconstructie met een rugspier en een borstprothese. De impact van zo’n operatie kan intens zijn. “Pijn. Ik had heel veel pijn. Het was een hele lange operatie en 9 dagen in het ziekenhuis.”
Naast de operatie laten ook andere behandelingen hun sporen na. Hoewel bestralingen een branderig gevoel kunnen geven, brengt chemotherapie vaak specifieke klachten met zich mee. “Van de chemo heb ik niet zozeer pijnklachten gehad, maar wel botpijn en neuropathie aan mijn voeten en mijn vingers. Dat was natuurlijk wel pijnlijk.”
De onderschatte impact van immunotherapie
Immunotherapie wordt soms gepresenteerd als een traject met lichte bijwerkingen, maar de praktijk kan anders zijn. “Ik kreeg immunotherapie en daar was ik wel echt ook ziek van. Dat viel wel tegen, omdat mij was gezegd dat het een beetje een grieperig gevoel was. Maar ik was daar eigenlijk superziek van.”
Wanneer immunotherapie samenkomt met chemotherapie, kan dit de grens van wat iemand aan kan bereiken. “De oncoloog heeft toen uitgelegd dat ze gewoon je grens opzoeken en die is heel persoonlijk. Ze kijken gewoon tot waar je het aankan. Dit was mijn grens.”
De valkuil van vergelijken
Zeker als AYA (Adolescent & Young Adult) sta je vaak vol in het leven, midden in je studie, werk of een gezin met jonge kinderen. Het is dan verleidelijk om jezelf te spiegelen aan anderen. “Waar ik toen wel last van had, was dat ik mezelf heel erg ging vergelijken met anderen. Mensen die echt alweer werkten of die konden sporten, konden autorijden. Ik kon op dat moment minder goed zien wat wel ging, onder andere achter mijn eigenwijze peuter aanhollen zodra ik weer opgekrabbeld was na elke chemo.”
De buitenkant komt bovendien niet altijd overeen met de binnenkant. “Je ziet dat je haar groeit en iedereen gaat ervan uit: ‘Je ziet er zo goed uit’. Maar het klopt vaak niet helemaal met hoe je je voelt van binnen.” Het proberen ‘hard je best te doen’ om je beter te voelen, werkt vaak averechts. “Uiteindelijk, het moment dat ik minder mijn best ging doen, denk ik dat ik me beter ben gaan voelen.”
De paraplu: emotionele nazorg
Na de behandelingen begint vaak pas het zwaarste deel van de re-integratie. Dit wordt treffend uitgelegd aan de hand van de ‘paraplu-metafoor’. “Tijdens behandelingen zit je onder de paraplu. En dan kom je uit het ziekenhuis en dan heb je eerst zo’n stijgende lijn, want je bent zo blij dat je klaar bent. Daarna donder je eigenlijk naar beneden, want dan ben je dus niet meer de oude en hoe dan verder? Eigenlijk het moment dat ik minder ‘mijn best’ ging doen, ging het beter met me.”
Tjitske heeft daarnaast hulp van instanties zoals het Ingeborg Douwes Centrum, oncologische psychische hulp en haptonomie ingeschakeld toen ze het moeilijk had. Dit kan, naast de yoga die ze bleef beoefenen, helpen om weer te leren voelen in je lichaam. Waar in het ziekenhuis soms wordt gesproken over een herstel van een paar maanden, is de realiteit anders. “Emotioneel gezien duurt het minstens twee jaar. Ik weet inmiddels dat het veel langer kan duren dan dat.”
Je bent sterker dan je dacht
Ondanks de grillige weg en de teleurstellingen als het even niet lukt, brengt het traject ook een krachtig nieuw inzicht met zich mee. “Waar ik zelf achter ben gekomen: dat ik veel sterker ben dan ik dacht. En dat je dit kan en dat je dit kan dragen.” Het herstel gaat in je eigen tempo en is niet te voorspellen. De belangrijkste les die dit traject leert, is de acceptatie van de nieuwe realiteit. Die zit niet in nog harder vechten, maar in overgave. “Dat je heel sterk bent. Ja, dat ben je echt.”
Vind steun bij een ervaringsdeskundige
Wanneer je de diagnose kanker krijgt, staat je wereld stil. CancerConnect is het nationale netwerk van ervaringsdeskundigen. Wij zorgen ervoor dat je goed geïnformeerd en gesteund dit traject doorloopt. Wil je praten met een van onze ervaringsdeskundigen over pijn of lichamelijke klachten tijdens je behandeling? Neem contact met ons op voor lotgenotencontact.
