Wanneer de diagnose kanker valt, bevind je je vaak al in een periode waarin je lichaam signalen afgeeft. Voor Tjitske, ervaringsdeskundige en oncologisch yogadocente, bracht de impact van de kankerbehandelingen echter een vorm van uitputting die zij nooit eerder had gekend. In dit artikel vertelt Tjitske openhartig over haar ‘batterij’ die niet meer hetzelfde werkt, hoe zij leerde luisteren naar haar lichaam en de cruciale rol die yoga speelde in haar herstel.
Een lichaam dat al moe was
Al voor de officiële diagnose voelde Tjitske dat haar energielevel niet op peil was. De signalen waren duidelijk, maar de dagelijkse realiteit van werk en gezin vroeg om doorzettingsvermogen. “Mijn energielevel destijds? Ik was al heel erg moe toen ik de diagnose kreeg. Ik was ook afgevallen, dat is best wel atypisch. Dus ik voelde wel echt dat mijn lijf, dat er iets niet goed zat.”
Voor haar werk zat zij als een ‘spin in het web’ op een redactie en voelde zij een grote verantwoordelijkheid. “Toen dacht ik eerst: ‘ik moet door met werken”. Uiteindelijk bleek het noodzakelijk om alles los te laten. “Het kostte echt mega veel energie. Ik wilde vooral genoeg energie overhouden voor mijn zoon.”
Een ander soort vermoeidheid bij kanker
Hoewel Tjitske gewend was aan wisselende energie, veranderde de situatie na de operatie en de chemotherapie volledig. De vermoeidheid bij kanker is niet langer iets wat met een beetje rust op te lossen is. “Dat was echt een ander soort vermoeidheid dan ik ooit heb gekend. De batterij werkte gewoon niet meer zo goed.”
Zelfs dertien jaar na de diagnose blijft het managen van energie een dagelijkse bezigheid. “Dat is ‘ongoing’, want dat is nog steeds. Het gaat supergoed, maar dat is nog steeds iets wat je af en toe echt kan overvallen. Dat het licht uitgaat. De hersteltijd is veel langer.”
Herstelyoga en meditatie
Een van de belangrijkste hulpmiddelen in haar herstel was yoga, een rode draad die al vanaf haar vijftiende door haar leven liep. Tijdens de behandelingen werd dit een vast onderdeel van haar ‘behandelplan’. “Yoga heeft mij in een latere fase na de operatie geholpen om langzaam weer iets van rek, spierkracht en ruimte te ervaren in mijn bovenlijf. Dus echt om aan te sterken. Daarnaast heeft yoga mij geholpen om beter te leren luisteren naar mijn lichaam. Ontspanning te geven.” Tjitske gebruikte ook meditatie en ademhaling tijdens de zwaarste momenten. “Voor mij heeft het tijdens het toedienen van chemo heel erg geholpen.
Yoga of meditatie is niet een toverstaf of een verbeterplan. Het is juist jezelf ontmoeten in het moment.” Op de yogamat vond zij een plek om in te checken bij zichzelf en alle emoties zoals verdriet, angst en boosheid te verwelkomen en verwerken.
De balans tussen rust en beweging
Het vinden van de juiste balans tussen ontspanning en activiteit bleek de sleutel tot een beter gevoel. Tjitske merkte dat het ‘heel hard je best doen’ om beter te worden haar niet hielp. “Uiteindelijk, het moment dat ik minder mijn best ging doen, denk ik dat ik me beter ben gaan voelen.”
Haar jonge zoon speelde hierin onbedoeld een stimulerende rol. “Ik werd ook naar buiten getrokken. Ik kon niet opkrullen. De eerste dagen wel na de chemo. Het is dubbel: rust nemen, maar ook buiten wandelen, de natuur in.” Deze combinatie van rust en beweging helpt haar tot op de dag van vandaag om haar grenzen te bewaken.
Jezelf worden door de diagnose
Ondanks de zwaarte van het traject heeft de ervaring Tjitske ook veel gebracht op het gebied van zelfkennis. “Ik ben daardoor mezelf beter gaan leren kennen. Hoe kan ik zo licht mogelijk leven?” De weg die begon met een beangstigende diagnose, eindigde in een proces van persoonlijke groei. “Uiteindelijk ben ik door die hele diagnose… vooral mezelf geworden.”
Vind steun bij een ervaringsdeskundige
Wanneer je de diagnose kanker krijgt, staat je wereld stil. CancerConnect is het nationale netwerk van ervaringsdeskundigen. Wij zorgen ervoor dat je goed geïnformeerd en gesteund dit traject doorloopt. Wil je praten met een van onze ervaringsdeskundigen over pijn of lichamelijke klachten tijdens je behandeling? Neem contact met ons op voor lotgenotencontact.
