Wanneer je de diagnose kanker krijgt, staat je wereld op de kop en de focus ligt in eerste instantie volledig op het doorstaan van de medische behandelingen. Wat er echter vaak bij inschiet, is dat je leven doorgaat en zo ook de relatie met je partner. De aandacht voor intimiteit en seksualiteit komt hierdoor (logischerwijs) op de achtergrond.
Desalniettemin zijn deze onderwerpen belangrijk voor je kwaliteit van leven en herstel, maar wordt praten hierover nog vaak als moeilijk en ongemakkelijk gezien. Lobke, oncologisch verpleegkundige en seksuologe, deelt in dit artikel haar expertise over hoe je dit belangrijke onderwerp bespreekbaar maakt bij je zorgverlener, en eventueel met je partner.
De drempel om over seksualiteit te praten
Het is volkomen begrijpelijk dat je het lastig vindt om over intimiteit en seksualiteit te beginnen tijdens een behandeltraject. Voor veel mensen voelt de spreekkamer van de oncoloog niet als de juiste plek voor dergelijke persoonlijke onderwerpen. Lobke erkent dit gevoel direct: “Het kan een drempel zijn om het gesprek over seksualiteit en intimiteit met een zorgverlener aan te gaan”.
Deze drempel bestaat vaak aan beide kanten; ook zorgverleners vinden het soms moeilijk om over seksualiteit te beginnen, waardoor het onderwerp onterecht onbesproken blijft. Het is echter een wezenlijk onderdeel van je gezondheid en welzijn dat niet genegeerd mag worden tijdens je traject.
Intimiteit als onderdeel van het herstelproces
Het bespreekbaar maken van seksualiteit tijdens een kankerbehandeling draagt bij aan de emotionele verwerking van je ziekte. Kanker raakt je niet alleen lichamelijk, maar ook in je zelfbeeld en in de verbinding met je partner. Door het onderwerp niet uit de weg te gaan, werk je actief aan je herstel en aan het terugvinden van jezelf.
Bekijk de video van onze ervaringsdeskundige Minke over haar ervaringen met intimiteit bij kanker.
3 tips voor het aangaan van het gesprek
Zorgverleners kunnen je praktische tips geven, je doorverwijzen of simpelweg bevestigen dat wat je voelt normaal is. Het doorbreken van de stilte is vaak de grootste winst in het herstellen van intimiteit na een ingrijpende diagnose. Lobke deelt drie tips voor het starten van het gesprek rondom intimiteit en seksualiteit met je zorgverlener:
- Wacht niet af en neem zelf de regie
Mocht je behoefte hebben aan een gesprek over intimiteit en seksualiteit tijdens kanker met je zorgverlener, geeft Lobke het krachtige advies: “Wacht niet af”. Door zelf het initiatief te nemen, zorg je ervoor dat jouw behoeften en vragen op tafel komen te liggen. Je hoeft niet te wachten tot je behandeling helemaal klaar is; juist tijdens het traject kunnen er al veel vragen spelen over lichamelijke veranderingen of verminderd libido. Het uitspreken van je zorgen is de eerste stap naar erkenning en mogelijke oplossingen.
- Wees eerlijk over je ongemak
Het is helemaal niet erg als je niet goed weet hoe je de woorden moet vinden. Je mag simpelweg benoemen dat je het ongemakkelijk vindt om dit onderwerp aan te snijden. “Het is oké om aan te geven dat je het spannend vindt om dit onderwerp ter sprake te brengen”, zegt Lobke.
Door je eigen kwetsbaarheid te tonen, breek je vaak het ijs voor zowel jezelf als de zorgverlener. Een goede zorgverlener zal hier met respect op reageren en je de ruimte geven om je verhaal te doen. Het benoemen van de spanning haalt vaak de grootste druk van de ketel. Lobke benadrukt dat je zelf mag bepalen met wie je dit deelt: “Je mag het gesprek over seksualiteit ook aangaan met iemand bij wie jij een klik voelt”
- Vergeet niet: er bestaan geen gekke vragen
In een traject met kanker verandert er veel aan je lichaam en je beleving van seksualiteit. Dit kan leiden tot vragen waarover je misschien twijfelt of ze wel gesteld kunnen worden. Lobke wil patiënten hierin volledig geruststellen: “Weet ook dat er geen gekke vragen zijn”. Zorgverleners die gespecialiseerd zijn in de oncologie zijn bekend met de effecten van behandelingen op intimiteit. Of het nu gaat om droogheid, pijn, vermoeidheid of onzekerheid over littekens; elke vraag is legitiem. Je verdient het om informatie en steun te krijgen op alle vlakken van je leven, ook op het meest intieme vlak.
Heb je behoefte aan een gesprek over emotie, relaties of intimiteit bij kanker?
Juist over niet-medische onderwerpen zoals emotie, relaties of intimiteit kan het fijn zijn om met iemand te spreken die hetzelfde heeft meegemaakt. Stichting CancerConnect is het nationale netwerk van ervaringsdeskundigen voor mensen met de diagnose kanker.
Voor iedere kankerpatiënt hebben wij een ervaringsdeskundige paraat, die wij matchen op oncologische diagnose en persoonlijke omstandigheden en voorkeuren. Neem contact met ons op voor lotgenotencontact.
