Vermoeidheid is een van de meest gehoorde klachten tijdens en na de behandeling van kanker. Het is niet de gewone moeheid die we allemaal wel eens kennen na een lange dag werk. Wanneer je de diagnose kanker krijgt, zit je in een rollercoaster van emoties en fysieke zwaarte. Ook als je al wat verder in je behandeltraject bent, kun je tegen deze enorme uitputting aanlopen. Maureen, oncologisch fitnesstrainer, deelt in dit artikel haar inzichten en praktische tips om beter om te gaan met de vermoeidheid tijdens chemo.
Een andere vorm van vermoeidheid
De vermoeidheid na chemotherapie is fundamenteel anders dan de moeheid die gezonde mensen ervaren. Het is een direct gevolg van de zware medicatie en de enorme inspanning die je lichaam levert om te herstellen. Maureen legt uit: “Vermoeidheid na chemo is een hele andere moeheid. Het is een moeheid die je niet kan wegslapen”.
Omdat slaap alleen niet voldoende is om deze accu weer op te laden, is een andere aanpak nodig. Het begint bij de bewustwording dat dit een lichamelijk effect is van de behandelingen en niets te maken heeft met je inzet of karakter. “Het is geen kwestie van geen wilskracht hebben. Het is gewoon een lichamelijk effect van alle behandelingen.”
Bekijk de video van onze ervaringsdeskundige Tjitske over wat je kan verwachten van vermoeidheid en bewegen bij kanker.
8 tips voor het omgaan met vermoeidheid na chemo
Om je te helpen grip te krijgen op deze situatie en je dagen wat draaglijker te maken, heeft Maureen een aantal belangrijke tips op een rij gezet. Deze adviezen helpen je om de regie over je eigen energielevel stap voor stap terug te nemen:
- Leer de vermoeidheid eerst te herkennen en vervolgens volledig te erkennen als onderdeel van je traject.
- Probeer de situatie te accepteren, zodat je minder mentale energie verliest aan verzet tegen de moeheid.
- Maak er een zaak van dat je leert om je beschikbare energie gedurende de dag heel bewust te doseren.
- Plan momenten voor lichte beweging in je agenda, zodat je hierover duidelijke afspraken met jezelf kunt maken.
- Check elke dag bij jezelf in om te bepalen hoe hoog je energielevel op dat moment werkelijk is.
- Kies voor zeer milde vormen van activiteit, zoals een korte wandeling of het rustig rekken van je spieren.
- Stel geen onredelijke eisen aan jezelf en probeer niet te streng te zijn in wat je allemaal moet bereiken.
- Sluit de dag af door even stil te staan bij wat wel is gelukt en wees hierin oprecht lief voor jezelf.
De balans tussen rust en beweging
Naast het doseren van energie is het ook belangrijk om te kijken naar de fysieke bijwerkingen. Veel patiënten ervaren namelijk niet alleen moeheid, maar ook spier- en gewrichtspijn na chemo. Dit kan ervoor zorgen dat je liever de hele dag op de bank blijft liggen. Toch kan een lichte vorm van beweging juist helpen om de stijfheid te verminderen en je mentaal sterker te voelen.
Het is echter geen wedstrijd. “Dus check in bij jezelf en wees lief voor jezelf”, vertelt Maureen. Door per dag te bekijken wat je belastbaarheid is, voorkom je dat je over je grenzen heen gaat en daardoor de volgende dag nog vermoeider bent.
Het plannen van je energie
Het plannen van je activiteiten kan in het begin lastig zijn. Je bent misschien gewend om alles op wilskracht te doen, maar bij kanker werkt dat vaak averechts. Maureen adviseert om beweging echt te behandelen als een onderdeel van je medicatie: “Plan het in, doe het rustig aan en evalueer daarna hoe je je voelt. Daar kan je gewoon niks aan doen, dat is gewoon heel zwaar”. Als je merkt dat je er alleen niet uitkomt, zoek dan hulp bij een specialist die ervaring heeft met oncologische fitness. Zij kunnen je helpen een schema op te stellen dat perfect aansluit bij jouw specifieke situatie.
Wil je meer bewegen, maar weet je niet goed hoe? Ontdek oefeningen in het artikel: “Tips voor beweging en stoelyoga tijdens en na chemo.”
Heb jij vragen over bewegen tijdens kanker?
Voel jij je overbelast door de behandelingen en zoek je een manier om weer tot rust of in beweging te komen? CancerConnect biedt een netwerk van ervaringsdeskundigen die weten hoe zwaar dit traject is. Neem contact op voor lotgenotencontact en deel jouw verhaal.
Naast lotgenotencontact heeft CancerConnect een hechte band met het platform House of Ichō voor mensen met een kankerdiagnose. House of Ichō biedt een breed aanbod van live online lessen en workshops. Deze worden gegeven door professionals en ervaringsdeskundigen met kennis over kanker. Schrijf je in voor een gratis proefles.
